Pierwsze badania noworodka


Po przyjściu na świat noworodek zostanie dokładnie zbadany. Pierwsze badania noworodka aby mieć pewność że będzie się dobrze rozwijać. Jakie procedury medyczne czekają dziecko w pierwszych dniach życia?

  • Ocena w skali Apgar Tuż po porodzie ogólny stan zdrowia noworodka oceniany jest na podstawie skali Apgar (opracowała ją amerykańska lekarz anestezjolog Virginia Apgar). Jeżeli poród przebiegł bez komplikacji test wykonywany jest na brzuchu mamy. Lekarz lub położna przyznająnoworodkowi punkty od 0 do 2 zwracając uwagę na: sposób oddychania, pracę serca, napięcie mięśni, zabarwienie skóry oraz reakcję na drażnienie okolic noska i buzi. 8-10 oznacza że noworodek urodził się w dobrym stanie i wymaga standardowej opieki, 4-7 punktów – maluszek jest w stanie średnim, może wymagać pewnych zabiegów medycznych np. odśluzowania dróg oddechowych. Wynik poniżej 4 punktów oznacza że dziecko jest w ciężkim stanie i konieczne jest podjęcie działań medycznych które mają na celu uratowanie jego życia. Test powtarza się pod koniec trzeciej i piątej minuty życia Wynik ze skali Apgar będzie punktem odniesienia podczas wizyt u pediatry.
  • Pierwsze oględziny Neonatolog – specjalista od noworodków sprawdza czy organizm dziecka dobrze pracuje. Szczegółowo ocenia jego stan ogólny oraz tzw. adaptację pourodzeniową – jak dziecko radzi sobie z funkcjami życiowymi. Osłuchuje serce, mierzy tętno, bada brzuszek, ogląda podniebienie (czy nie jest rozszczepione), sprawdza reakcję źrenic na światło, obserwuje ruchy rąk i nóg, kontroluje ciemiączka (miękkie miejsca w czaszce), kręgosłup, ocenia stawy biodrowe. Neonatolog sprawdza również odruchy noworodka, aby mieć pewność że jego układ nerwowy i mózg rozwinęły się prawidłowo.
  • Zabiegi położnej Położna waży noworodka, mierzy długość jego ciała oraz sprawdza obwody głowy i klatki piersiowej. Zakrapla maluszkowi do oczu lek przeciwbakteryjny zapobiegający zapaleniu spojówek i chroniący przed rozwojem innych zakażeń bakteryjnych, do których mogło dojść w trakcie porodu. Podaje też dziecku witaminę K, która zapobiega zaburzeniom w krzepliwości krwi.
  • Badanie krwi Polega na pobraniu z piętki noworodka kilku kropli krwi, które wysyła się do laboratorium diagnostycznego. Badanie ma na celu wykrycie rzadkich chorób genetycznych, dzięki czemu dzieci potrzebujące pomocy mają szansę od razu być leczone. To sprawi że choroba nie rozwinie się albo będzie przebiegała łagodniej. Te choroby to: – hypotyreoza –  wrodzona niedoczynność tarczycy – niewykryta w porę może doprowadzić do głębokiego upośledzenia rozwoju, – fenyloketonuria – wrodzona choroba metaboliczna wywołana brakiem enzymu, który rozkłada fenyloalaninę – jej skutkiem może być upośledzenie umysłowe, – mukowiscydoza – jedna z najczęstszych chorób dziedzicznych, której podłożem jest nadmierna lepkość wydzielin, upośledzająca pracę m.in. układu oddechowego i pokarmowego, dzieci dotknięte tą chorobą słabo rosną i często chorują na trudne do wyleczenia infekcje dróg oddechowych. Od niedawna krew noworodka bada się także w kierunku 21 rzadkich chorób metabolicznych. Polska jest jednym z pierwszych krajów na świecie w którym tak dokładne badania są przeprowadzane. Jeżeli wszystko jest w porządku procedura się kończy. Gdy wynik jest nieprawidłowy albo wątpliwy rodzice zostają o tym poinformowani listownie. Nieprawidłowy wynik nie musi oznaczać choroby. To jedynie informacja, że u dziecka podejrzewa się chorobę lub wadę. To podejrzenie należy wykluczyć w kolejnych badaniach. W celu dalszej diagnostyki i ewentualnego leczenia dziecko jest kierowane do wytypowanej kliniki w Polsce. Jeżeli wyniki badań nie zostaną przesłane do domu to znaczy, że były prawidłowe.
  • Badanie słuchu Przechodzą je wszystkie noworodki w drugiej dobie życia. Badanie jest proste, krótkie i niebolesne, przeprowadza się je za pomocą sondy. Polega na rejestracji  odpowiedzi ucha środkowego na wysyłany bodziec dźwiękowy. W ten sposób wykrywa się wrodzone wady słuchu. To badanie ma duże znaczenie dla rozwoju dziecka. Jeżeli szybko trafi pod opiekę specjalistów ma szansę rozwijać się tak jak jego zdrowi rówieśnicy. Pierwszy zły wynik nie świadczy o niedosłuchu. Wskazaniem do specjalistycznego badania słuchu są dopiero dwa nieprawidłowe wyniki. Na uszkodzenie słuchu szczególnie narażone są dzieci, których mamy w czasie ciąży chorowały na różyczkę, cytomegalię, toksoplazmozę albo opryszczkę.
  • Badanie serca Między drugą a 24 godziną życia wszystkie noworodki są badane w kierunku bezobjawowych wad serca za pomocą pulsoksymetru, mierzącego przez skórę poziom nasycenia krwi tlenem. W zależności od rodzaju urządzenia opaskę aparatu zakłada się na rączkę lub nóżkę noworodka i po kilku minutach otrzymuje się wynik. Nieprawidłowy wynik nie świadczy o wadzie serca ale jest wskazaniem do dalszych badań.
  • Badanie stawów biodrowych Podczas wstępnego badania noworodka neonatolog może podejrzewać dysplazję stawów biodrowych. Jest to wada wrodzona. Dziecko powinien wtedy obejrzeć ortopeda i wykonać mu USG stawów biodrowych. W ciągu pierwszych sześciu tygodni życia wszystkie dzieci powinny profilaktycznie przejść takie badanie.
  • Szczepienia W pierwszej dobie życia noworodek zostanie zaszczepiony przeciwko: – gruźlicy – szczepionka śródskórna w lewe ramię, – wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – zastrzyk domięśniowy w udo – dwie kolejne dawki podaje się po pierwszym i szóstym miesiącu życia.

Pamiętaj, że masz prawo wiedzieć jakim zabiegom będzie poddawane Twoje dziecko. Personel medyczny jest zobowiązany wyjaśnić Ci cel, przebieg i ewentualne skutki każdej wykonywanej na dziecku czynności. Masz także prawo być stale obecna przy maleństwu. Gdy dochodzisz do siebie po trudach porodu świadkiem wszystkich badań może być tata dziecka.

  • mgr Marta Rejniak