Odruchy noworodka


Noworodek musi stawić czoła światu w którym wszystko jest dla niego obce. Nie rodzi się zupełnie bezbronny, ale wyposażony w odruchy, które pomagają mu przetrwać i przystosować się do nowego otoczenia. Jakie odruchy noworodka są charakterystyczne dla tego wczesnego okresu życia? W momencie urodzenia układ nerwowy dziecka jest jeszcze niedojrzały. Maleństwo nie potrafi świadomie poruszać rączką, nóżką czy główką. Robi to automatycznie – konkretny bodziec wywołuje bezwiednie wykonaną czynność. Obecność odruchów świadczy o tym, że układ nerwowy noworodka rozwinął się prawidłowo. Odruchy stopniowo wygasają i zanikają, po to aby dziecko mogło decydować o tym co chce robić np. wyciągnąć rączkę po zabawkę. Urodzony o czasie, zdrowy noworodek ma odruch:

  • Moro (obejmowania) – w reakcji na nagły bodziec np. głośny dźwięk (klaśnięcie, trzaśnięcie drzwiami, uderzenie czymś o podłogę), niespodziewany dotyk lub zmianę położenia (gdy z zaskoczenia zostanie podniesiony do góry) noworodek gwałtownie odrzuca rączki na boki, a po chwili zgina je i przytula do tułowia, jakby chciał się objąć.
  • chwytny– gdy dotknie się palcem do wewnętrznej strony dłoni dziecka ono natychmiast ją mocno zaciśnie.
  • szukania– wystarczy delikatnie dotknąć noworodka w policzek w okolicy jego ust, wtedy automatycznie odwróci główkę w tę stronę i zacznie szukać piersi.
  • ssania– noworodek gdy tylko dostanie do buzi pierś (lub coś co ją przypomina np. smoczek lub palec) zaczyna ssać, dzięki temu zaspokaja głód i uspokaja się. Ten odruch wykształca się już w życiu płodowym ok 34 tygodnia ciąży – maluszek trenuje ssanie na swoim kciuku.
  • pełzania– noworodek położony na brzuszku gdy tylko będzie miał stabilne oparcie pod stopami zacznie pełzać przed siebie. Dzięki temu odruchowi położony na brzuchu mamy jest w stanie dopełznąć do jej piersi.
  • odruch Babińskiego– na łaskotanie stópki noworodek reaguje rozsuwając paluszki i zadzierając palucha ku górze.
  • odruch toniczno-szyjny– gdy ostrożnie odwróci się główkę leżącego na plecach noworodka na bok automatycznie nóżka i rączka z tej strony w którą patrzy dziecko rozprostują się, natomiast druga nóżka i rączka zegną się w stawach.
  • kroczenia (chodu automatycznego) – gdy lekarz (i tylko lekarz!) trzymając mocno noworodka pod paszkami postawi go na twardym podłożu, maluszek zacznie przebierać nóżkami tak jakby próbował chodzić. Uwaga! Nie wolno samemu przeprowadzać takiego doświadczenia. Można uszkodzić dziecku kręgosłup!

Pamiętaj! Zbyt częste wywoływanie odruchów niepotrzebnie pobudza układ nerwowy dziecka i wcale nie przyspiesza jego rozwoju. By móc ocenić jakość odruchów potrzeba specjalistycznej wiedzy. Zajmuje się tym neonatolog lub pediatra.

  • mgr Marta Rejniak