Kącik logopedyczny


Wiek przedszkolny to okres intensywnego rozwoju mowy. Konieczne jest wczesne rozpoznanie u dziecka problemów z mówieniem, aby zapewnić mu właściwą formę stymulacji oraz terapii. W większości przypadków przedszkolakom mogą pomóc proste ćwiczenia, stosowane najczęściej w formie zabawowej przez logopedę, nauczyciela i zaangażowanego rodzica. Bardzo ważna jest również profilaktyka. Przedstawiamy etapy rozwoju mowy dziecka w wieku przedszkolnym oraz proponujemy ćwiczenia usprawniające narządy mowy dziecka.

Rozwój mowy dziecka dzieli się na kilka etapów:

  • okres melodii – od urodzenia do 1 roku życia
  • okres wyrazu –  od 1 do 2 roku życia
  • okres zdania – od2 do 3 roku życia
  • okres swoistej mowy dziecięcej – od 3 do 7 roku życia.

Przybliżę Państwu charakterystykę okresu zdania oraz okresu swoistej mowy dziecięcej.

Okres zdania obejmuje wiek od 2 do 3 roku życia. W tym okresie dziecko zaczyna rozumieć mowę rodziców. Wzbogaca swój słownik, z poznanych wyrazów buduje zdania. Początkowo są one dwuwyrazowe, jednak szybko pojawiają się zdania złożone z kilku wyrazów. Mają one zazwyczaj formę rozkazującą lub pytającą.

Mowa dziecka zaczyna się doskonalić; dziecko używa najczęściej rzeczowników, które określają nazwy przedmiotów, na przykład: zwierząt, części ciała, pokarmów. Posługuje się również czasownikami.

Dziecko w wieku trzech lat powinno prawidłowo wymawiać następujące dźwięki: a, o, e, y, i, ą, ę, p, m, ( także zmiękczone:  pi, bi, mi), f ,w, (fi, wi), t, d, n, ń, l, (li), ś, ź, ć, dź, k, g, (ki, gi), ch, j, ł. Zdarza się jednak, że w trudnych wyrazach dźwięki te mogą być opuszczane lub zastępowane innymi. Głoski s, z, c, dz, zaczynają być wymawiane prawidłowo, chociaż bywają jeszcze artykułowane jako ś, ż, ć, dź.

Głoska r jest w tym okresie artykułowana jako l .

Dorośli w tym okresie powinni posługiwać się poprawną wymową, nie należy naśladować mowy dziecka, lecz trzeba dostarczać mu prawidłowych wzorców, ponieważ dziecko od nas uczy się wymowy.

Kolejnym etapem w rozwoju mowy dzieci jest etap swoistej mowy dziecięcej trwa on od 3 do 7 roku życia. Mowa dziecka w tym czasie ulega doskonaleniu, artykulacja zbliża się do prawidłowej. W wieku czterech lat utrwalają się spółgłoski (s, z, c, dz). Powinna być opanowana właściwa artykulacja spółgłoski r oraz spółgłosek sz, ż,cz oraz dż.

W okresie tym pojawiają się neologizmy; są to twory językowe, które nie należą do systemu języka. Mogą one być wynikiem nieudolnego naśladowania dorosłych, bądź efektem zamierzonej działalności twórczej dziecka (np.: chamód – samochód, itp.).

Należy jednak zwrócić uwagę na to, że rozwój mowy nie u wszystkich dzieci przebiega jednakowo. Uzależniony jest od wpływu środowiska, zdolności pedagogicznych rodziców oraz psychofizycznego rozwoju dziecka.

Rodzice powinni w trakcie rozmowy z dziećmi posługiwać się poprawnym językiem , zawsze należy poprawić dziecko gdy mówi źle, nie należy powtarzać po dziecku niepoprawnych zwrotów. Podczas rozmowy nie używajmy zdrobniałych, spieszczonych słów. DROGI RODZICU ROZMAWIAJ Z DZIECKIEM JAK Z OSOBĄ DOROSŁĄ, TO TY DAJESZ DZIECKU WZÓR DO PRAWIDŁOWEJ WYMOWY.

Jeśli chcesz by Twoje dziecko mówiło prawidłowo, zadbaj o to od najmłodszych lat. Unikaj długotrwałego ssania smoczka i picia z butelki, jak najwcześniej wprowadzaj pokarmy stałe by dziecko uczyło się żucia i gryzienia. Gdy dziecko ma problemy, mówi mało, niewyraźnie zgłoś się do logopedy nie odkładaj tego na okres kiedy dziecko pójdzie do szkoły.

Proponuję kilka ćwiczeń, które usprawnią narządy mowy dziecka i przyczynią się do prawidłowej artykulacji głosek. Ćwiczenia powinniśmy wykonywać kilkakrotnie w ciągu dnia najlepiej w formie zabawy. Możemy np .opowiedzieć dziecku bajeczkę o języczku, w którą wpleciemy proponowane ćwiczenia. Wszystko zależy od inwencji twórczej rodzica.
Proponowane ćwiczenia

Aby usprawnić język:

  • mlaskamy,
  • układamy język w rurkę,
  • kląskamy (jak robi konik?),
  • wypychamy językiem policzki,
  • układamy język w „koci grzbiet”,
  • wsuwamy język pod górną i dolną wargę,
  • przesuwamy język na boki w jamie ustnej,
  • dotykamy czubkiem języka kolejnych zębów,
  • formujemy język szeroko i wąsko w jamie ustnej,
  • przesuwamy czubek języka zygzakiem po podniebieniu,
  • przesuwamy czubek języka od górnych zębów wzdłuż podniebienia.

Ćwiczenia warg:

  • Wymawianie na przemian „a” – „o” lub „e” – „o” przy maksymalnym oddaleniu od siebie górnej i dolnej wargi.
  • Oddalanie od siebie kącików ust, jak przy „i”.
  • Zbliżanie do siebie kącików ust (ściąganie warg) jak przy „u”.
  • Cmokanie i parskanie (wprawianie warg w drganie).
  • Wargi wysunąć do przodu, ściągnąć je (jak przy gwizdaniu) i przesuwać w kąciki ust: w prawo, w lewo, a następnie wykonywać nimi ruchy okrężne.
  • Ssanie wargi górnej, a potem dolnej.
  • Masowanie warg zębami (górnymi dolnej wargi i odwrotnie).

 

  • mgr Daria Procek