Jak przygotować dziecko na narodziny rodzeństwa?


Narodziny młodszego rodzeństwa wywracają do góry nogami życie starszego dziecka. Tracąc pozycję jedynka będzie musiało odnaleźć się w nowej sytuacji i nauczyć się dzielić uwagą rodziców. Jak zapewnić dziecku wsparcie i przygotować je do tak wielkiej zmiany w życiu całej rodziny?

Zanim zaczniecie przygotowywać dziecko na powiększenie rodziny na początku spróbujcie postawić się w jego sytuacji. Co może czuć starszak, który będąc oczkiem w głowie i głównym obiektem zainteresowania rodziców dowiaduje się, że w domu pojawi się nowe dziecko? Wiadomość o przyjściu na świat brata lub siostry wywołuje u dziecka wiele, często sprzecznych emocji: radość, niepokój, złość, zaciekawienie. Stres związany z narodzinami rodzeństwa jest zupełnie naturalny i nie da się przed nim dziecka ochronić, można je jednak do tego ważnego wydarzenia przygotować. Jak to zrobić?

  • Nowinę przedstawcie razem
    Do rozmowy zacznijcie się przygotowywać po tym jak sami oswoicie się z nową sytuacją. Zbyt długie ukrywanie ciąży przed dzieckiem, nie jest dobrym pomysłem, ponieważ maluszek wyczuje zmiany w Waszym zachowaniu, co może wprowadzić w jego życie niepotrzebny niepokój. Ważne, aby dziecko dowiedziało się, że będzie miało rodzeństwo od Was, a nie od kogoś innego (dziadków czy znajomych). Wybierzcie dobry moment, w rodzinnej atmosferze, gdy jest miło i spokojnie i po prostu powiedzcie dziecku że będzie miało brata lub siostrę. Przygotujcie się na wiele pytań, mówcie prostym językiem. Bądźcie cierpliwi i wyrozumiali. Dla dwulatka i młodszego malca ta sytuacja jest całkowicie abstrakcyjna. Łatwiej sobie wyobrazi, że w brzuchu mamy jest dzidziuś, gdy ciąża zacznie być bardziej widoczna.
  • Okazujcie dziecku dużo ciepła
    Zadbajcie o jak najmniejszą ilość zmian w życiu dziecka. Maluch bardzo potrzebuje teraz Waszej miłości i uwagi. Bądźcie naturalni, przewidywalni, dajcie mu poczuć, że wszystko jest normalnie, jak dawniej. Spędzajcie razem dużo czasu.
    Ważne jest, aby z końcem ciąży i porodem nie zbiegły się takie inne wydarzenia w życiu dziecka jak: odstawienie od piersi, pożegnanie z butelką, nauka korzystania z nocnika lub pójście do przedszkola. Narodziny brata lub siostry to dla dziecka jednorazowo wystarczająca porcja nowości.
    Włączajcie dziecko w przygotowanie wyprawki. Wybierając rzeczy dla noworodka dziecko poczuje się ważne i odpowiedzialne za swoje rodzeństwo.
  • Czytajcie książki o rodzeństwie
    Wspólne czytanie książek o narodzinach rodzeństwa pomoże dziecku oswoić się z nową sytuacją. Wybierajcie lektury dopasowane do wieku dziecka i naprawdę sensowne. Polecamy: „Czekamy na dzidziusia. Obrazki dla maluchów”, „Tupcio Chrupcio ma rodzeństwo”, „Kajtuś, Mała siostrzyczka”.
    Opowiadajcie dziecku o własnym rodzeństwie. Unikajcie idealizacji. Szczerze mówcie co Was czeka: jak dzidziuś będzie się zachowywał, że na początku będzie głównie spał, jadł i często płakał, że trzeba się nim opiekować i że nie od razu będzie partnerem do zabawy.
  • Sięgnijcie do wspomnień
    Pokażcie dziecku jego zdjęcia gdy był niemowlęciem. Opowiedzcie mu jak na niego czekaliście, jaki był, co go złościło, a co uspokajało, jak płakał w nocy, jak ssał pierś mamy. Takie opowiadania wzmacniają w dziecku poczucie bezpieczeństwa. Wyjmijcie jego ubranka i zabawki, pozwólcie się nimi pobawić. Zapewnijcie dziecko, że je kochacie i zawsze będziecie kochać.
  • Szanujcie poczucie własności
    Dbajcie o uczucia starszego dziecka. Spróbujcie ustalić wspólnie które rzeczy chce mieć tylko dla siebie, a które może oddać noworodkowi. Przygotujcie się na to, że gdy maleństwo pojawi się w domu starszak może zmienić zdanie. Pozwólcie mu na to.

Jak możemy pomóc starszemu dziecku odnaleźć się w roli brata lub siostry?

  • Od początku budujcie dobre relacje między rodzeństwem – dobrze jest ze szpitala wrócić z prezentem od nowo narodzonego dziecka dla starszego brata lub starszej siostry.
  • Ważne, aby jak najwięcej rzeczy z dawnego rytmu dnia i rytuałów pozostało niezmiennych. To daje starszemu dziecku niezbędne w tym czasie poczucie bezpieczeństwa.
  • Często po przyjściu na świat rodzeństwa dzieci chcą robić to co noworodek, być kołysane i noszone, te które nie ssą już piersi, mogą zacząć się o nią dopominać, te które już dawno nie noszą pieluchy mogą chcieć do niej wrócić. To naturalne zachowania, dziecko w ten sposób pokazuje że potrzebuje Waszej uwagi, opieki i czułości. Pozwólcie mu trochę pobyć z powrotem maluszkiem.
  • Poświęcajcie starszemu dziecku jak najwięcej uwagi, wygospodarujcie czas przeznaczony tylko dla niego.
  • Obdarowujcie i komplementujcie dzieci po równo. Gdy przychodzą goście zadbajcie o to aby starsze dziecko również dostało prezent i było doceniane w różnych rolach (synka/córki, przedszkolaka, a nie tylko brata lub siostry).
  • Rozmawiajcie z dzieckiem o jego obawach i uczuciach, pozwólcie mu wyrażać swoje emocje. Starajcie się zrozumieć malucha, ma prawo być zazdrosny. Dajcie poczuć dziecku, że nawet gdy się złości, kochacie je i akceptujecie.
  • Kupcie starszakowi lalkę z akcesoriami (wózek, wanienkę, pieluszki, ubranka). Zabawa pozwoli dziecku odreagować nadmiar napięć.
  • Zadbajcie o to, aby starsze dziecko czuło się potrzebne. Gdy przewijacie niemowlę poproście malca o podanie pieluszki lub ubranka na zmianę.
  • Organizujcie takie zabawy, w których obecność maleństwa jest dla starszego dziecka zyskiem, a nie przeszkodą, pokazując mu jak fajnie jest mieć rodzeństwo.
  • mgr Marta Rejniak